Меѓународниот ден на жената ја нагласува потребата од забрзување на реформите за жените целосно да имаат корист од пазарите на труд во регионот.
По повод Меѓународниот ден на жената, Регионалниот совет за соработка (RCC) го насочува вниманието кон постојаните родови разлики во вработувањето и платите на пазарот на трудот во Западен Балкан 6 (WB6), нагласувајќи ја потребата од посилни и подобро координирани напори за претворање на заложбите за родова еднаквост во конкретни резултати.
Податоците покажуваат дека во просек само 51% од жените во WB6 се вработени, во споредба со 70% од мажите, што претставува разлика од речиси 20 процентни поени, речиси двојно повеќе од просечната разлика во Европската унија. Стапката на активност кај жените е нешто под 55%, значително под просекот на ЕУ од околу 70%. Иако во последните години е постигнат напредок, жените во регионот и понатаму се соочуваат со значителни бариери кога станува збор за влегување, останување и напредување на пазарот на трудот.
„Низ Западен Балкан 6, жените се високо образовани и се поамбициозни во обликувањето на својата професионална иднина. Сепак, структурните бариери сè уште спречуваат многу од нив да го претворат својот потенцијал во еднакво учество на пазарот на трудот“, изјави Ратка Бабиќ, лидер на проектот ESAP 3 – Платформа за вработување и социјални прашања при RCC.
- „Намалувањето на родовиот јаз во вработувањето бара не само силни правни рамки, туку и практични мерки: од достапни услуги за грижа за деца и лица зависни од грижа, до активни политики на пазарот на трудот и поголеми можности за преквалификација и доживотно учење. Инвестирањето во економското учество на жените не е само прашање на правичност, туку и двигател на посилни и поотпорни економии во регионот“, додаде Бабиќ.
Младите жени се соочуваат со особено тешки ситуации. Во просек во WB6, само 18% од младите жени се вработени, додека 28% се невработени, речиси двојно повеќе од просекот во ЕУ. Жените, исто така, почесто работат во ниско платени, неформални или скратено работно време работни места, и остануваат недоволно застапени во STEM областите и раководните позиции.
Разликите во платите и долгорочната финансиска несигурност дополнително ги продлабочуваат овие предизвици. Родовиот јаз во платите во регионот се проценува на 9–12%, иако често е прикриен поради високото ниво на неформално вработување и ограничената транспарентност на платите. Според заедничка анализа на Програмата за развој на Обединетите нации (UNDP) и RCC, пензиите на жените во регионот се околу 40% пониски од оние на мажите, како резултат на години со пониски плати, прекини во кариерата и неформална работа.
Жените и понатаму го носат најголемиот дел од неплатената грижа и домашните обврски. Ограничениот пристап до достапни услуги за грижа за деца и долгорочна грижа останува клучна пречка за полно работно време.
Во исто време, жените ги надминуваат мажите во високото образование, со околу 40% од жените кои завршуваат високо образование. Сепак, учеството во програми за образование на возрасни останува ниско – околу 5%, во споредба со речиси 12% во ЕУ, што ги ограничува можностите за преквалификација и напредување во кариерата.
Преку иницијативи како ESAP 3, RCC продолжува да ги поддржува економиите на WB6 во зајакнувањето на политиките на пазарот на трудот и промовирањето на поинклузивни пазари на труд.
Меѓународниот ден на жената служи како потсетник дека родовата еднаквост не смее да остане само политичка цел. Потребни се континуирани реформи, соодветно финансирање и постојана регионална соработка за да се осигура дека жените во Западен Балкан 6 можат целосно да учествуваат и да имаат корист од економскиот развој на регионот.
