Културен настан во северниот грчки град Лерин минатата недела стана контроверзен кога локалните власти интервенираа за време на настапот на грчкиот бенд Банда Ентопика, спречувајќи ги да пеат текстови на словенски дијалект за време на традиционалната празнична прослава, објави greekcitytimes.com.
Инцидентот се случи на 22 декември за време на свеченостите што го одбележуваа локалниот обичај „огнови“ (традиција поврзана со Божиќ). Банда Ентопика, позната по својот еклектичен репертоар на балканска народна музика изведена на повеќе јазици – вклучувајќи грчки, словенски, бугарски, турски, српски и ромски – беше поканета да свири од локално културно здружение.
Според бендот, проблемот започнал кога почнале да изведуваат традиционални песни на локалниот словенски дијалект, вообичаен во делови од северна Грција. Членовите на бендот тврдат дека градоначалникот на Лерин, Василис Јанакис, ја прекинал претставата, користејќи фрази како „Јас ти плаќам“, „Нема да ги пееш овие песни во мојот град“ и „Кој ти дозволил да пееш на словенски?“. Тие исто така тврдат дека член од публиката упаднал на сцената, го турнал нивниот трубач и се заканил дека ќе ја вклучи полицијата.
Во соопштение на социјалните мрежи, Банда Ентопика ја осуди интервенцијата како „неприфатлива и за осуда“, нагласувајќи дека нивната музика промовира единство низ балканските култури и никогаш не вклучува содржина што промовира омраза, поделби или национализам. „Тука сме да славиме, танцуваме, пееме и обединуваме луѓе од различни земји, градови и села“, напиша бендот.
Сепак, општински извори појаснуваат дека настанот не бил спонзориран од градот и дека концертот не бил целосно прекинат – само песните на словенски јазик биле прекинати по два настапи, што му овозможило на бендот да продолжи уште еден час со инструментални верзии и друг репертоар. Службениците ги бранеле постапките на градоначалникот, наведувајќи дека песните предизвикале загриженост поради потенцијални иредентистички толкувања во регион со историска чувствителност. „Ние сме Грци, а не Словени“, наводно рекол општински претставник, забележувајќи дека објавувањето на „песни од регионот“ пред преминувањето на словенски текстови ги ескалирало тензиите.
Конкретните песни за кои станува збор вклучуваа традиционални дела како „Софка на тато“ (Таткова Софка) и можеби „Елено Керко“, народни мелодии споделени низ балканските традиции, но понекогаш поврзани со револуционерни контексти од почетокот на 20 век во одредени верзии.
Опозициската партија СИРИЗА ги критикуваше постапките на градоначалникот како цензура, изразувајќи загриженост за уметничката слобода и културната толеранција. Медиумите во соседна Северна Македонија го прикажаа настанот како потиснување на македонскиот јазик, додека грчките извори нагласуваа спречување на провокации во пограничниот регион.
Флорина, историски позната како Лерин на словенските дијалекти, има мешано јазично наследство, при што некои жители зборуваат словенски дијалект покрај грчкиот. Заедничките народни традиции, вклучувајќи музика и танци со дувачки инструменти, се вообичаени, но спорот за името на Македонија и минатите тензии продолжуваат да влијаат врз локалните чувства.
Инцидентот предизвика дебата на социјалните медиуми и во политичките кругови за културното изразување, јазиците на малцинствата и слободата на говорот во Грција. Банда Ентопика доби широка поддршка од уметници и левоориентирани групи, кои тврдат дека музиката треба да ги премостува поделбите, а не да биде контролирана.
Засега не е објавена официјална истрага, а бендот продолжува да настапува на други места, потврдувајќи ја својата посветеност на мултикултурните балкански звуци.
